Το νόημα της ζωής
Το βιβλίο «Το νόημα της ζωής» του Βίκτορ Ε. Φρανκλ, ένα βιβλίο που έχει γνωρίσει παγκόσμια επιτυχία, ήταν ένα από εκείνα που ήθελα εδώ και καιρό να διαβάσω. Το ενδιαφέρον μου ήταν ακόμη μεγαλύτερο, καθώς είχα επισκεφθεί πρόσφατα το Μνημείο και Μουσείο Άουσβιτς-Μπίρκεναου, το οποίο βρίσκεται στην Πολωνία, κοντά στην πόλη της Κρακοβίας.
Το συγκεκριμένο ταξίδι αποτέλεσε για μένα μια εμπειρία ζωής. Όσα είδα εκεί με συγκλόνισαν και με έκαναν να προβληματιστώ βαθύτερα τόσο για το τι είναι ικανός να κάνει ένας άνθρωπος σε έναν άλλον άνθρωπο όσο και για το τι είναι ικανός να αντέξει ο ίδιος ο άνθρωπος κάτω από ακραίες συνθήκες.
Στο βιβλίο, ο συγγραφέας παραθέτει προσωπικά του βιώματα από τα τέσσερα (4) στρατόπεδα συγκέντρωσης στα οποία κρατήθηκε, για συνολικό χρονικό διάστημα περίπου τριών (3) ετών.
Ο συγγραφέας, στο πλαίσιο της αναζήτησης του νοήματος της ζωής, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη γνωστή φράση του Φρίντριχ Νίτσε:
«Αυτός που έχει ένα “γιατί” για να ζει, μπορεί να αντέξει σχεδόν οποιοδήποτε “πώς”.»
Πρόκειται για ένα απόφθεγμα που γνώριζα ήδη. Ωστόσο, διαβάζοντας το συγκεκριμένο βιβλίο, θεωρώ ότι μπόρεσα να αντιληφθώ πολύ περισσότερο την πραγματική του διάσταση και το βάθος του.
Μέσα από τις αφηγήσεις του συγγραφέα, αλλά και μέσα από τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει και ερμηνεύει τις εμπειρίες του ως νευρολόγος και ψυχίατρος, ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με εικόνες και καταστάσεις που δύσκολα μπορεί να χωρέσει ο ανθρώπινος νους. Επίσης, γνωρίζει βασικές πτυχές της «λογοθεραπείας» , της ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης που ανέπτυξε ο ίδιος ο Φρανκλ και η οποία τοποθετεί στο επίκεντρο την ανθρώπινη ανάγκη για αναζήτηση νοήματος.
Πρόκειται για ένα βιβλίο που διαβάζεται εύκολα και το ολοκλήρωσα μέσα σε περίπου τέσσερις (4) ημέρες. Θα το πρότεινα ιδιαίτερα σε όσους έχουν επισκεφθεί τόπους όπου λειτούργησαν στρατόπεδα συγκέντρωσης και οι οποίοι σήμερα λειτουργούν ως τόποι μνήμης και μουσεία, αλλά και σε όσους σκοπεύουν να τους επισκεφθούν. Θεωρώ ότι το βιβλίο μπορεί να βοηθήσει τον αναγνώστη να προσεγγίσει με μεγαλύτερο βάθος τις συνθήκες που βίωσαν άνθρωποι οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με ακραίες μορφές στέρησης, απώλειας και ανθρώπινου πόνου.
Κλείνοντας, ένα από τα σημαντικότερα σημεία που κράτησα από το βιβλίο είναι η θέση του Φρανκλ ότι το νόημα της ζωής δεν είναι ίδιο για κάθε άνθρωπο ούτε παραμένει απαραίτητα σταθερό σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τις συνθήκες, τις εμπειρίες και τη χρονική περίοδο που διανύει ο κάθε άνθρωπος.
